Menu

TRẺ NHÚT NHÁT – TRẺ HAY GIẬN DỮ

Đôi lúc cha mẹ sẽ gặp một số tình huống “Trở trời” của con trẻ, cha mẹ nên học cách suy nghĩ của trẻ để giải quyết tình huống thuận lợi hơn cho trẻ phát triển.
Làm sao giúp trẻ học tương tác xã hội (social interaction)?

TÌNH HUỐNG 1: TRẺ HAY GIẬN DỮ
Một người mẹ kể tôi điều này: Con em 2 tuổi, rất hay nóng giận, mỗi lần bé nóng giận rất kinh khủng, bé hay dặm chân, đóng cửa mạnh, khóc và ăn vạ dữ dội. Bé thích tự cởi quần áo. Trong một lần, bé đã cởi được quần, nhưng gặp khó khi tự cởi áo bé ra, thế là bé tức giận, khóc la. Mẹ chạy tới cởi giúp bé. nhưng bé vẫn khóc và bực tức, bắt mẹ phải mặc lại cả áo và quần, sau đó bé tự cởi ra. Ở trường trẻ cũng hay đánh bạn, đang chơi với bạn thì tự nhiên bực gì đó, vung tay đánh bạn hoặc kéo tóc bạn. Vậy biểu hiện bé như vậy có đáng lo không ạ?

TRẢ LỜI: Bạn có biết không: Giận dữ là cảm xúc đứng đầu trong 5 cảm xúc của trẻ nhỏ dưới 4 tuổi. Trẻ sau 1 tuổi biểu hiện cảm xúc giận dữ ngày càng rõ rệt vì trẻ bắt đầu phát triển độc lập hơn, làm được nhiều kĩ năng vận động và não bộ cũng phát triển rất nhanh từ 1 tháng tuổi đến 5 tuổi. Trẻ đối mặt với nhiều tình huống và hoạt động, nhưng trẻ thiếu công cụ để thể hiện cảm xúc của mình, ví dụ như ngôn ngữ. Trẻ không biểu hiện cảm xúc khó chịu của mình bằng việc thốt lên rằng: Con ghét làm cái này! hoặc Cái này là của con.

Đánh bạn cũng là một cách bé biểu hiện cảm xúc sai mà thiếu giao tiếp đúng.

Cha mẹ nên giúp trẻ diễn đạt cảm xúc đúng, hãy dạy cho bé 1 số từ để thể hiện cảm xúc khi bé biểu hiện như vậy. Ví dụ: Con không thích, con muốn lấy, của con.

Khi trẻ gặp tình huống khó khăn trong tự giải quyết (VD tự cởi quần áo), cha mẹ không nên giúp trẻ làm phần công việc của trẻ. Hãy hỏi thăm trẻ, và nói rằng: Được rồi, để mẹ xem, con làm lại nhé. Trong lúc đó, bạn nhanh tay sửa lại tình huống cho bé, nhưng hãy để bé tự giải quyết tình huống 1 mình. Điều này quan trọng cho trẻ học điều tiết cảm xúc và giải quyết tình huống.

Khi trẻ đánh bạn hay giành đồ bạn, nên bế bé ra chỗ khác ngay, nói với trẻ như: Con không được làm như vậy! Sau đó, đợi bé bình tĩnh lại, hãy dẫn bé đến bên bạn và giải thích với trẻ: Con muốn chơi cùng với bạn, tại sao con không nói. Mẹ dạy con: hãy dùng những từ mẹ đã dạy để nói cho bạn biết con nghĩ gì.

KHI NÀO CẦN LO LẮNG:
Nếu bé thường xuyên có cả 3 biểu hiện sau:
*Quá hoạt động cả lúc ăn cả lúc chơi: Hỏi và nói luyên khuyên, chọc phá bạn hoặc em,…
*Không chú ý/tập trung khi bạn cần bé chú ý
*Hay cáu giận đột ngột không lí do
Đừng ngại tư vấn một chuyên gia sức khỏe để đánh giá tốt hơn vì trẻ có thể bị một bệnh lý liên quan đến tăng động giảm chú ý (Attention Deficit Hyperactivity Disorder ADHD).

TÌNH HUỐNG 2: TRẺ QUÁ NHÚT NHÁT
Một tình huống khác tôi cũng thường hay gặp tại phòng khám: Nhà em rất đông người, người ra vào liên tục, nhưng con em 2.5 tuổi nhút nhát lắm, cứ thấy người lạ là chỉ nép vào mẹ, nhìn rồi khóc, đòi bế. Khi cho bé ra chỗ vui chơi với các bé khác, bé cứ đeo mẹ, không vào chơi với các bạn. Nhiều lần tức quá, em bế bé bỏ vào nhà banh để bé chơi, bé khóc thét, luôn miệng nói “ghét mẹ”, đánh vào tay và mặt em khi bồng bé ra. Biểu hiện vậy có phải là bé quá nhút nhát.

TRẢ LỜI: Tôi có thể chia 2 giai đoạn như thế này:
Trẻ biểu hiện nhút nhát ở độ tuổi 10 – 18 tháng tuổi, thường hay dính với mẹ hoặc người chăm sóc. Biểu hiện này thường được gọi là separation anxiety. Trẻ sẽ tự hết biểu hiện trước 2 tuổi.

Trẻ từ 2 có biểu hiện nhút nhát gồm 1 số biểu hiện trong tình huống kể trên là một 1 bước phát triển thông thường và tạm thời trong phát triển não bộ. Trẻ cần không gian và thời gian để hiểu tình huống và thích ứng. Cha mẹ không nên quá lo lắng về biểu hiện này. Hãy nói trước với những người quen là bé cần thời gian làm quen, bạn cứ nói chuyện với họ trước, bế bé bên cạnh, lâu lâu bạn vuốt tóc hoặc mặt bé để bé có cảm giác bao gồm trong cuộc trò chuyện, bé sẽ học được cử chỉ khuôn mặt của bạn và họ, rất nhanh bé dễ hòa nhập.
Khi cho bé đến khu vui chơi, cũng đừng thấy khó chịu tại sao bé không vào chơi ngay với các bạn. Ngay cả bạn cũng không thể làm quen với 1 ai đó, nếu thời gian không chín mùi. Bé cũng vậy, cần hiểu hoạt động đó là gì. Bạn cứ để bé ngồi đó, bạn lấy 1 vài món đồ chơi, chơi với bé và yêu cầu bé chạy vào lấy món đồ cho bạn, để tự bé điều chỉnh có chạy vào lấy đồ chơi hay không. Khi bé chạy lấy, bạn khen khích lệ bé, và từ từ dẫn dụ bé vào cuộc chơi. Đừng mong đợi bé giao tiếp với bé khác liền, thường cuộc giao tiếp liền là đánh nhau. Cứ để bé quyết định có giao tiếp không hoặc đơn giản khích lệ bé lấy cái gì đó đưa cho bạn, nhưng bạn không nên cầm cái gì bé vừa cầm đưa cho bé kia. Tại sao? Vì sẽ có 1 cuộc xung đột vì não bé vẫn đang học, đừng tạo nhiều tình huống cảm xúc phức tạp để bé phân tích.

Notes:
David Geller (2015) Is it normal for my toddler to be shy? Babycenter.

No comments

Leave a Reply

Video of the day

Social Counter

  • 39 posts
  • 213 comments
  • 0 followers
  • 0 fans
  • 0 subscribers
  • 0 followers

Powered by moviekillers.com